Różnica pomiędzy WANN, WENN i ALS

Do dzisiejszego wpisu po raz kolejny zainspirowały mnie wątpliwości moich uczniów. Każdej osobie tłumaczę z osobna różnice w użyciu par słówek „wann” i „wenn” oraz „wenn” i „als”, aż pomyślałem, że takie wytłumaczenie przyda się też innym. Domyślam się, że wielu z Was miało wątpliwości co do zastosowania tych słówek w zdaniu, ale to zaraz ma się zmienić, przynajmniej mam taką nadzieję. Po moim komentarzu będziecie też mogli rozwiązać ćwiczenie interaktywne służące utrwaleniu i sprawdzeniu swojej wiedzy.

Zacznijmy od znaczenia naszych słówek:

  • wann – kiedy
  • wenn – gdy, jeśli, kiedy, skoro
  • als – gdy, kiedy (w zdaniach czasowych), niż (przy porównaniach)

Już domyślacie się, skąd te wszystkie problemy? Chodzi moim zdaniem o tłumaczenie na język polski, gdzie każde ze słówek może oznaczać „kiedy”. W porządku, ale w polskim „kiedy” i „gdy” mogą być używane właściwie zamiennie, w języku niemieckim nie mamy już takiej dowolności, bo gdy chcemy powiedzieć „gdy”, musimy przetłumaczyć to jako „wenn”. Weźmy np. zdanie: Gdy jestem chory, zostaję w domu. Przecież równie poprawnie będzie w języku polskim brzmiała wersja: Kiedy jestem chory, zostaję w domu. Ale co będzie poprawne w niemieckim? Tylko „wenn”. Oto tłumaczenie: Wenn ich krank bin, bleibe ich zu Hause. lub ewentualnie Ich bleibe zu Hause, wenn ich krank bin. Należy więc podkreślić, że „wenn” występuje w języku niemieckim TYLKO jako spójnik (np. w zdaniach czasowych lub warunkowych) i nieraz w połączeniu z innymi słówkami. Stąd konstrukcje typu: immer, wenn – zawsze, gdy/kiedy, wenn auch – nawet gdy, wenn nur – jeśli tylko itp. Jeszcze jedna ważna uwaga: po „wenn” występuje zawsze szyk końcowy zdania. Oznacza to, że każdy czasownik w formie osobowej (w naszym zdaniu jest to „bin”) musi stać na końcu zdania. Zwróćcie też uwagę na zmiany w szykach zdań, gdy zaczynamy od „wenn” oraz wtedy, gdy „wenn” stoi w środku.

Ich bleibe zu Hause (szyk prosty), wenn ich krank bin. (szyk końcowy)

Wenn ich krank bin (szyk końcowy), bleibe ich zu Hause. (szyk przestawny)

Słówko „wann” ma natomiast trochę szersze spektrum zastosowania, bo może występować jako zaimek pytający w tzw. W-Fragen (np. Wann beginnt der Film? – Kiedy zaczyna się film?) lub jako spójnik w zdaniach pytających zależnych, np.: Er fragte, wann der Film beginnt. – On zapytał, kiedy zaczyna się film. Podstawą tworzenia tych drugich jest jednak ZAWSZE pytanie, mimo że na końcu drugiego zdania stawiamy kropkę, z nie znak zapytania, ale to już kwestia tego, czym jest zdanie główne (Er fragte,…), a nie zdanie poboczne (…, wann der Film beginnt.). Gdyby zdaniem głównym było pytanie, wtedy na końcu postawilibyśmy znak zapytania, np.: Weißt du vielleicht (pytanie), wann der Film beginnt? – Wiesz może, kiedy zaczyna się film?

Zastanawiacie się pewnie, gdzie podziało się wytłumaczenie użycia słówka „als”. Już nadrabiam. „Als” występuje właściwie w tych samych sytuacjach, co „wenn”, czyli jako spójnik w zdaniach czasowych (ale już nie w zdaniach warunkowych), ale ma dosyć ograniczone zastosowanie, bo stawiamy je TYLKO wtedy, gdy mówimy o sytuacjach jednorazowych w przeszłości, np.: Gdy byłem mały, … – Als ich klein war, …, Gdy miałem 15 lat,… – Als ich 15 war, …, Gdy cię wczoraj zobaczyłem, … – Als ich dich gestern gesehen habe, … itp. Szyki zdania pozostają te same, co przy „wenn”. Więc jeżeli „als” używamy podczas mówienia o sytuacjach jednorazowych z przeszłości, to „wenn” występuje we wszystkich pozostałych. Będą to więc:

  • sytuacje powtarzające się w przeszłości,
  • sytuacje w teraźniejszości (powtarzające się i jednorazowe),
  • sytuacje w przyszłości (powtarzające się i jednorazowe).

Wybaczcie użycie tych wszystkich dziwnych określeń typu „zdania czasowe”, „zdania warunkowe”, „szyk końcowy”, ale mi wydają się one bardzo ważne. Wy nie musicie ich pamiętać, najważniejsza jest umiejętność zastosowania.

Teraz zapraszam do rozwiązania ćwiczenia, gdzie należy uzupełnić brakujące „wann”, „wenn” lub „als”.

WANN, WENN czy ALS - ćwiczenie online

WANN, WENN czy ALS?


Tablica wyników: WANN, WENN czy ALS - ćwiczenie online

max z 15 punktów
# Nazwa Dodany Punkty Wynik
Tabela ładuje się
Brak dostępnych danych
Print Friendly
5.00 avg. rating (94% score) - 1 vote
Komentarze: 18
  1. gosia

    Trudny ten niemiecki, albo ja już za stara :)
    Pozdrawiam

  2. Tris

    Dlaczeo w pyatniu 2 powinno byc als a nie wenn? Czemu „Als ich klein war, sind wir jedes Jahr nach Deutschland gefahren” przeciez to syt. powtarzajace sie a nie jednorazowe. Co roku w koncu przejeżdzał do Niemiec jako dziecko a nie jednorazowo…

    • Łukasz Tyczkowski

      Nie chodzi o to, jak często jeździliśmy do Niemiec, ale o to, ile razy byłem mały. „Klein” jest się raz w życiu, stąd użycie ALS. Tak samo raz w życiu mamy np. 16 lat, mimo że trwa to całe 365 dni i w tym czasie możemy nawet 365 razy jeździć do Niemiec, to i tak powiemy „Als ich 16 war, …”.

  3. ewelina

    Witam, ile zajęło Panu nauczenie się języka? uczył się Pan od dziecka ? czy wyjeżdżał Pan do Niemczech by lepiej poznać niemiecki ? pozdrawiam, świetny blog:)

    • Łukasz Tyczkowski

      Uczę się od 1995 roku, skończyłem germanistykę na UG, nie uczyłem się w DE. Czy taka odpowiedź Cię satysfakcjonuje? :)

  4. lilia

    Jesli by ten niemieckij byl troszeczke latwieszy

    • Łukasz Tyczkowski

      Np. jak bułgarski?

      • Bartek

        Bułgarski wcale nie jest taki łatwiejszy :).
        Dziękuję za wyjaśnienie, szczególnie wann i wenn

  5. marcin

    Hallo,

    słowa als możemy chyba jeszcze użyć w kontekście „jako” z.B. Ich arbeite als Lehrer.

  6. ratok1

    jak uzupełnić:
    Ich weiss nicht mehr, …. ich zum ersten Mal fur Geld geabeitet habe.
    (na czuja wstawiłbym wann)

  7. jolanta

    Udziela Pan korepetycji z j.niemieckiego?

  8. jolanta

    Mnie, to dopiero jest teraz przykro .Mógłby mi Pan kogoś polecić ?

    • Zaneta Parzygnat

      Czy ktoś mógł by mi powiedzieć jak te zdania bd poprawnie brzmiały : 1.Nie mogę tego zrobić bo nie wiem jak 2. Zostaje w domu bo jestem chory, ale poucze się trochę niemieckiego 3. Jeśli ona dzisiaj przyjdzie cpojdziemy do kina i obejrzymy film 4. Jak byliśmy w Polsce mieliśmy straszna pogodę, ale było naprawdę super.

  9. Kiedy w cz. przeszłym

    A jak będzie „Kiedy on przyszedł?” – Wann/wenn ist er gekommen?

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

CommentLuv badge