Nad morze czy nad jezioro?

Zastanawiając się nad kolejnym wpisem wyjaśniającym różnice w użyciu określonych słówek (ostatnio pisałem o czasownikach lehren, lernen i unterrichten), wpadłem na pomysł wytłumaczenia sposobu użycia rzeczowników der See (jezioro) oraz die See (morze). Są to tzw. homonimy, czyli słowa, które brzmią w języku niemieckim tak samo, ale mają inne znaczenie. Wielokrotnie mylą się one moim uczniom, mi myliły się kiedyś. A jak jeszcze dodamy do nich przyimek an i odmienimy całość przez przypadki, to zawiłości nie ma końca. Mam nadzieję, że moje kilka słów wyjaśnienia oraz przykłady użycia rozwieją Wasze wątpliwości i pomogą w prawidłowym użyciu.

Zacznijmy od tłumaczenia:

der See, -n – jezioro, -a
die See, -n – morze, -a

Pierwsze, co rzuca się w oczy, to inny rodzaj tych rzeczowników (stąd moja „kolorowanka”). Jezioro jest rodzaju męskiego (der See), morze natomiast żeńskiego (die See). Liczba mnoga jest w obydwu przypadkach identyczna i brzmi die Seen

Przyjrzyjmy się teraz użyciu tych rzeczowników w najbardziej popularnych zwrotach, czyli razem z przyimkiem an. Przyda się powtórka użycia przyimków z celownikiem i biernikiem.

Pytania i odpowiedzi w bierniku

Wohin fährst du? – Dokąd jedziesz? (ruch)
Ich fahre an den See. – Jadę nad jezioro. (Akkusativ – biernik)
Ich fahre an die See. – Jadę nad morze. (Akkusativ – biernik)

Pytania i odpowiedzi w celowniku

Wo bist du? – Gdzie jesteś? (bezruch, stan)
Ich bin an dem (am) See. – Jestem nad jeziorem. (Dativ – celownik)
Ich bin an der See. – Jestem nad morzem. (Dativ – celownik)

Moim zdaniem to te drobne różnice (an den – an die, an dem – an der) sprawiają, że użycie tych rzeczowników bywa problematyczne. Są pewne sposoby radzenia sobie z tym zamieszaniem:

Sposób 1

Naucz się tych zwrotów oraz ich tłumaczenia na pamięć, twórz z nimi różne kombinacje, zmieniaj osoby, twórz pytania, czas przeszły, zdania rozkazujące i zwracaj za każdym razem uwagę na użycie kluczowych rzeczowników.

Sposób 2

Dokładnie przeanalizuj zmiany zachodzące przy użyciu przyimka an. Zapamiętaj, kiedy „die” zamienia się na „der”, kiedy z „der” robi się „dem”, a kiedy „den”. Pamiętaj o tych regułach, a następnie wykonaj wskazówki ze sposobu 1 :) Tylko praktyczne wykorzystanie w zdaniach i używanie tych zwrotów na co dzień pomoże w znalezieniu im miejsca w Twojej głowie.

Sposób 3

Słówko morze tłumacz jako das Meer, unikniesz chociaż zamieszania spowodowanego przez homonimy.

Pytanie i odpowiedź w bierniku

Wohin fährst du? – Dokąd jedziesz?
Ich fahre an das (ans) Meer. – Jadę nad morze.

Pytanie i odpowiedź w celowniku

Wo bist du? – Gdzie jesteś?
Ich bin an dem (am) Meer. – Jestem nad morzem.

Mam nadzieję, że w jakimś stopniu pomogłem Wam rozwiać wątpliwości. Zachęcam do dyskusji i dzielenia się swoimi sposobami w komentarzach.

Foto: sxc.hu

Print Friendly
0.00 avg. rating (0% score) - 0 votes
Komentarze: 12
  1. Livio

    Ja różnicę między morzem a jeziorem zapamiętałem tylko dzięki mapie – „die Ostsee”,
    a zastosowanie odpowiedniego przyimka z kolei dopiero po poznaniu przypadków i odmiany rodzajnika przez nie.

  2. anja

    a nam na studiach wykładowca – kobieta feministka – wytłumaczyła w bardzo prosty sposób: jezioro to der See, bo jest rodzaju męskiego i ograniczone z każdej strony przez ląd, a morze to die See, bo jest rodzaju żeńskiego i jest otwarte i nieograniczone.
    Wszyscy się z tego śmiali, ale zawsze to jakiś sposób na zapamiętanie;-)

    • Łukasz Tyczkowski

      Świetny przykład, dzięki! :)

    • aga

      chyba tą samą uczelnię kończyłyśmy, bo u mnie też tak tłumaczono…

  3. yussefine

    czyli,że mieszkam ” an der Ostsee” ?

  4. janka

    Właśnie odkryłam pańskiego bloga, uczę się niemieckiego na Uniwersytecie Trzeciego Wieku. Także uczniowie emeryci korzystają z Pana pomocy :-). Pogodę już przerabiałam, korzystam z gramatyki, bardzo fajnie wytłumaczonej. Mam pytanie : jak po niemiecku nazywa się Uniwersytet Trzeciego Wieku? Pozdrawiam serdecznie i czekam na odpowiedź

  5. meraszka

    Ja jestem trochę początkująca bo niemieckiego uczyłam się w szkole podstawowej i to tylko dwa lata .Teraz postanowiłam przypomnieć sobie tę wiedzę i dokształcić się. Dlatego korzystam z tego bloga i bo dzięki niemu douczyłam się już gramatyki i nie tylko.
    meraszka pisal/a ostatnio…Przedłużanie i zagęszczanie rzęs – Kraków

  6. Paulina

    Nareszcie znalazłam bloga, na którym wszystko jest wytłumaczone po ludzku ! Zdaję teraz w maju maturę rozszerzoną z niemieckiego i mam nadzieję, że ten blog pomoże mi się lepiej przygotować. : )

  7. Jasiu W. ( wędrowniczek)

    Witajcie,
    Jeżeli pozwolicie i ja napisze 2 słówka na temat die See. To słowo kojarzy mi się z moim powrotem z francuskiego Lazurowego Wybrzeża i spotkaniem z austriackim celnikiem. Ów celnik stwierdził, iż mój samochód osobowy jest zbyt ciężki i przypomina masą raczej TIRa . Po zważeniu auta okazało się, że moja „nadwaga” ma mnie kosztować 200 €. Nie posiadając takiej fortuny rozpocząłem nerwowe negocjacje tłumacząc resztkami moich niemieckich zasobów językowych , iż wracam z wakacji z nad francuskiego „die See”. Wakacje spędziłem na campingu i cały nadbagaż to tylko sprzęt turystyczny i nurkowy a nie żadna kontrabanda ( wino było w przepisowej ilości ). Ponieważ zasób niemieckich słów szybko mi się skończył zdenerwowany przełączyłem się na francuski. Jakież było moje zdziwienie gdy okazało się, iż mój interlocutor rozpoczął konwersacje. Wyobraźcie sobie, że w miłej atmosferze rozstaliśmy się a ja dostałem opłatę ale już w wysokości 50 € . Pozdrawiam wszystkich fanów niemieckiego . Jasiu W.

  8. gość

    der JezioR – der See

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

CommentLuv badge