Tag

Umgangssprache

Browsing

Idiomy są bardzo ciekawym elementem języka niemieckiego. To swoiste połączenie słów tworzących razem wyrażenie, które nieraz zupełnie inaczej tłumaczy się na język polski. Warto dodać, że frazeologizmy to takie związki wyrazowe, czyli np. zwroty lub całe zdania, których znaczenia nie da się podać ze znaczenia ich poszczególnych składników. Z reguły idiomy poznajemy na trochę późniejszym etapie nauki, ale warto jest przyswoić sobie te najważniejsze i najciekawsze już na początku. Postanowiłem zebrać 20 ciekawych niemieckich idiomów, ale takich, których raczej nie znajdziecie w podręcznikach, gdyż są to zwroty wzięte z potocznego…

Mów jak rodowity Niemiec - recenzjaJakiś czas temu trafiła w moje ręce książeczka pod wiele obiecującym tytułem ?Mów jak rodowity Niemiec?. Wydawnictwo LektorKlett sloganem na jej okładce gwarantuje nam, że w środku znajdziemy niemiecki, jakiego nie ma w szkolnych podręcznikach. Sprawdźmy zatem, czy taki własnie niemiecki kryje się na stronach tego słowniczka. W końcu wielu z nas chciałoby przecież mówić jak rodowici Niemcy. Czy w takim razie można się takiej mowy nauczyć z tej publikacji? Czym różni się ona od innych słowniczków czy rozmówek z podobnej kategorii? Na te i inne pytania postaram się odpowiedzieć w mojej recenzji.

10 niemieckich kanałów YouTube, które warto znaćYouTube jest dla nas ogromnym źródłem autentycznych materiałów, które mogą pomóc w nauce języka niemieckiego, dlatego też warto jest z tego darmowego źródła skorzystać. Niektórych może jednak nieraz przerażać ilość kanałów i filmików, które są tam dostępne. Szukanie po bardzo ogólnych słowach kluczowych, jak np. ?Deutsch?, ?Deutsch lernen?, ?deutsche Filme? może spowodować, że samo przefiltrowanie wyników i ?dokopanie? się do wartościowych materiałów trwa zbyt długo i może doprowadzić do porzucenia dalszych poszukiwań. Pomyślałem sobie więc, że mógłbym ten proces w pewien sposób ułatwić i zebrać w jednym miejscu kanały, które możecie wykorzystać w celach czysto dydaktycznych, ale też rozrywkowych. Niektóre kanały nastawiają się bowiem głównie na rozrywkę, ale wspomnę o nich, gdyż są prowadzone po niemiecku i ich popularność wskazuje na to, że warto je odwiedzić czy też zasubskrybować. Kolejność kanałów jest przypadkowa, nie sugerujcie się nią przy wyborze.

KiezdeutschKiezdeutsch jest wariantem języka niemieckiego charakterystycznym dla określonych obszarów większych miast, zamieszkałych przez spory odsetek imigrantów. Wyróżniają go wpływy różnych grup społecznych, przede wszystkim właśnie obcokrajowców.[1] Język ten różni się od Hochdeutsch wymową, intonacją, pisownią, gramatyką i użytym słownictwem. Dla przeciętnego słuchacza jest on nieraz dosyć trudny do zrozumienia. Wystarczy zerknąć na poniższy przykład:

Dragan: „Alder, was geht?”
Alder: „Konkret, ich hab neue Job, verstehst Du.”
Dragan: „Alder!”
Alder: „Konkret, ich bin korrekt Lehre jetzt, weissu?”[2]

Kiezdeutsch pojawił się głównie w dużych miastach (np. w Berlinie) mniej więcej w połowie lat 90. XX wieku. Szczególnie ?dotknięte? były obszary zamieszkane przez spory odsetek obcokrajowców. Przytoczony wyżej dialog pokazuje, że Kiezdeutsch w wielu miejscach różni się od znanego nam Standarddeutsch. Wbrew pozorom nie został on jednak potraktowany przez m. in. językoznawców  jako forma błędna, ale jako swoisty dialekt.

Definicja słowa „Kiezdeutsch”

W odniesieniu do Kiezdeutsch używany jest czasami synonim (nie jest to synonim w dosłownym znaczeniu, ale o tym za chwilę) ?Kanak Sprach? (też ?Kanak Sprak?). Samo słowo ?Kiezdeutsch? wskazuje na dwa ważne elementy: użycie (język młodzieżowy) oraz pochodzenie (Kiez). ?Kiez? (lub też ?Kietz?) ?oznacza w miastach północno-wschodnich Niemiec, a szczególnie w Berlinie, niewielki, zwarty obszar miejski zamieszkały przez zasiedziałą od pokoleń ludność, nie stanowiący jednak formalnej jednostki administracyjnej. (…) W Berlinie rozumie się pod tą nazwą niewielkie, zasiedziałe jednostki sąsiedzkie, z własnymi sklepikami, żyjące własnym życiem.?[3] Język ten stanowi zatem pewną strukturę, której użycie charakterystyczne jest z jednej strony dla dosyć zamkniętych środowisk, z drugiej jednak nie ogranicza się tylko do nich, ale ?wypływa? na zewnątrz i pojawia się w użyciu języka przez innych, nie tylko przez imigrantów.[4]

Aldisierung - Wort der Woche - I love ALDIAjjjj, znowu poślizg z publikowaniem Słówka Tygodnia (miesiąc? o_O). Trudno, nic nie poradzę, nadal jest mi bardzo ciężko dotrzymać terminów publikacji tych stałych punktów na blogu. Mam po prostu mnóstwo pracy zawodowej i nie zawsze starcza mi czasu na blogo-hobby. Na gut, ale do rzeczy. Na słówko „Aldisierung” wpadłem kilka dni temu, przeglądając pewną galerię zdjęć na stronie Deutsche Welle. Wzięło się ono od nazwy sklepu ALDI. Pierwszy sklep z tej sieci powstał w Essen (Nordrhein-Westfalen), był to malutki sklepik, taki Tante-Emma-Laden. Dzisiaj ALDI ma swoje sklepy w wielu krajach Europy, ale też za Oceanem.

Wracając do naszego słówka, pojawiło się ono w króciutkim tekście wprowadzającym prezentację 10 prac artystów (wystawionych w Wilhelm-Hack-Museum w Ludwigshafen na wystawie „I love ALDI: Discount-Kultur”) poruszających różne tematy związane z ALDI. Jeżeli chodzi o znaczenie, to moim zdaniem słówko wyraża kulturę tzw. tanich zakupów w dyskontach, kulturę zakupów różnych towarów objętych promocją itp. Wskazuje na to także tytuł samej wystawy. Natomiast wspomniany na początku akapitu tekst brzmi następująco:

Besoffski - określenie pijanej osoby - Wort der WocheJak przypomniało mi się to słówko, pomyślałem sobie jedno: znajomo brzmi. A nie? Nie dlatego, że usłyszałem to może kiedyś w odniesieniu do własnej osoby, bo nie piję alkoholu. Mnie można by było określić raczej jako Aquaholiker :) Aquaholiker to osoba, która pije (np. na imprezach) tylko wodę (das Wasser) lub też inne bezalkoholowe płyny, np. sok (der Saft). Besoffski brzmi znajomo z zupełnie innego powodu, mianowicie z powodu końcówki „-ski”. Tak polsko jakoś, nieprawda? TyczkowSKI, KowalSKI, TrąbalSKI, WasilewSKI, DąbrowSKI (zbieżność nazwisk i osób przypadkowa:).

Tutaj zradza się pytanie: Czy Niemcy wymyślili sobie to słówko wzorując się na Polakach? Czy powstało ono w oparciu o stereotyp Polaka-pijaka? Coś mi się tak właśnie wydaje, że ma ono niestety polskie korzenie. Na gut, ale żeby tak dokładnie zrozumieć co mam na myśli, należy znać etymologię (chyba mogę użyć tutaj takiego określenia) słówka Besoffski (pijak, pijana osoba). Wszystko zaczęło się od czasownika saufen – chlać, nie, nie pić (trinken), ale chlać (saufen). Jak ktoś za długo säuft (chleje), staje się besoffen (zalany, nachlany), jeżeli za często jest besoffen, to ma już bardzo blisko do Besoffski. Dodałbym dla ułatwienia malutkie równanie: besoff + ski = Besoffski. W sumie niegłupi wyszedłby także rebus, np.: besoffen + Kowalski = ??? :) Jak nic to „-ski” na końcu ma związek z Polakami, bo jak nie z Polakami, to z kim/czym? Jeden z drugim powie zaraz „ukryta opcja niemiecka”, ale jak tak powie/pomyśli, to ten blog nie jest po prostu dla niego. Żegnam więc! Leb wohl!

Dla tych, którzy zostali mam jeszcze kilka ciekawostek.

die Klapsmühle ? dom wariatówPo dwutygodniowej przerwie (wiem, wiem, znowu) już jest! Kolejne słówko tygodnia po niemiecku z tłumaczeniem, wymową oraz przykładem użycia w zdaniu. Dzisiaj w menu die Klapsmühle – wariatkowo, dom wariatów. Słówko używane jest jedynie w języku potocznym i ma raczej zabarwienie negatywne, podobnie zresztą jak „wariatkowo” w języku polskim. Przyznam, że już zapomniałem, gdzie na nie trafiłem, ale to chyba sprawa drugorzędna, po prostu nie będzie tym razem żadnej anegdotki ;) Postarałem się za to, żeby zamieszczona grafika odzwierciedlała znaczenie tego słowa ;) Udało się?

Przykłady użycia w zdaniach:

Im Knast sitzen - siedzieć w kiciu

Im Knast sitzen – siedzieć w kiciu, ciupie (inaczej: im Gefängnis sitzen – siedzieć w więzieniu). Ten zwrot pochodzi z języka potocznego (Umgangssprache) i jest naszym Wort der Woche. Dodatkowy komentarz jest chyba zbędny, powiem tylko, że natknąłem się na to słówko, a właściwie na to wyrażenie podczas lektury artykuły w dzienniku SPIEGEL. Artykuł pod tytułem ?Gefährliche Freiheit? (dosł. ?Niebezpieczna wolność?) dotyczy przestępczości nieletnich i można go znaleźć w najnowszym wydaniu magazynu (05/2011).