Tag

spójniki niemieckie

Browsing

Jedna z czytelniczek zapytała w komentarzu o użycie spójników ?weil? oraz ?denn?. Postanowiłem trochę ten temat rozwinąć. Spójniki ?weil? i ?denn? oznaczają w języku niemieckim ?ponieważ?, ale tylko ?weil? wprowadza zdanie poboczne, ?denn? wprowadza natomiast zdanie współrzędnie złożone. Jest sprawą zupełnie dowolną, którego tych spójników użyjemy, są to w końcu synonimy, ale należy pamiętać o pewnych różnicach w szyku zdania. Raz będziemy mieli mianowicie szyk zdania pobocznego (tzw. szyk końcowy), raz należy natomiast zastosować zwykły szyk prosty. Różnice te przedstawię zaraz za pomocą prostych przykładów.

Po „weil” mamy szyk końcowy zdania (po spójniku stoi podmiot, czasownik w formie osobowej stoi NA KOŃCU zdania), np.:

Ich bleibe heute zu Hause, weil ich krank bin.
(Zostaję dzisiaj w domu, ponieważ jestem chory/a.)

Sie hat die Prüfung nicht bestanden, weil sie zu wenig gelernt hat.
(Ona nie zdała egzaminu, ponieważ uczyła się za mało.)

Po „denn” występuje ZAWSZE szyk prosty (spójnik + podmiot + orzeczenie + reszta zdania), np.:

Ich bleibe heute zu Hause, denn ich bin krank.
(Zostaję dzisiaj w domu, ponieważ jestem chory/a.)

Sie hat die Prüfung nicht bestanden, denn sie hat zu wenig gelernt.
(Ona nie zdała egzaminu, ponieważ uczyła się za mało.)

Zdanie złożone współrzędnie może występować w języku niemieckim w następujących formach:

  • bez spójnika, np.:

Ich habe Grippe, ich bleibe zu Hause.

  • ze spójnikami wymagającymi szyku prostego (podmiot orzeczenie), np.:

und (i, a) – Ich bin krank und (ichbleibe zu Hause.
aber (ale) – Ich mache Einkäufe, aber du bereitest das Abendbrot zu.
denn (bo, ponieważ) – Wir fahren an den See, denn das Wetter ist schön.
oder (albo) – Peter geht morgen ins Kino oder er besucht seine Oma.
sondern (lecz) – Monika kommt heute nicht, sondern sie bleibt zu Hause.