Tag

czas przeszły złożony

Browsing

Nie często zamieszczam tutaj gotowce, bo zwykle są one wykorzystywane nie tak, jak powinny. Wiecie zapewne, co mam na myśli :) Poniższe wypracowanie potraktujcie raczej jako wzór do napisania własnego. Przygotowałem bardzo prosty schemat, abyście mieli pewien zarys i punkt wyjścia. Naprawdę nie warto przepisywać tego „na żywca”, lepiej pomyśleć chwilę i napisać coś swojego. Wypracowanie jest na poziomie gimnazjum, może być pomocne

Perfekt czy Imperfekt?Podczas nauki czasów przeszłych w języku niemieckim w końcu stajemy przed pytaniem: Jakiego czasu należy tutaj użyć: Perfekt czy Imperfekt/Präteritum? Często słyszę to pytanie od uczniów, kiedyś zadawałem je sam, więc wiem, jakim niekiedy problemem może być zastosowanie odpowiedniego czasu przeszłego w języku niemieckim. Wychodząc tym wątpliwościom naprzeciw, postanowiłem zebrać informacje z kilku potwierdzonych źródeł (przy każdym źródle podane są linki partnerskie do Księgarni Selkar), abyście mieli łatwiej.

Najpierw kilka słów o zastosowaniu czasu Perfekt

Stanisław Bęza pisze w książce Gramatyka niemiecka z ćwiczeniami dla początkujących (Warszawa, PWN 1998:154) krótko:

Czasu przeszłego Perfekt używa się z reguły w dialogach i rozmowach bezpośrednich.

Autor we wstępie do tematu podaje przykładowy dialog w czasie przeszłym Perfekt jako potwierdzenie swojej reguły.

Także Stanisław Bęza, ale już w publikacji Nowe repetytorium z gramatyki języka niemieckiego (Warszawa, PWN 2004:185) pisze:

Perfekt jest uzywany generalnie dla wyrażenia czynności przeszłej zakończonej, której skutki sięgają teraźniejszości. Ponadto występuje on z reguły w rozmowach i dialogach bezpośrednich, w których mówi się o sobie lub innych osobach. (Czasowniki modalne występują w tych sytuacjach zazwyczaj w czasie Imperfekt.) Należy zwrócić uwagę na to, iż tłumaczenie czasu Perfekt na język polski jako czasu przeszłego dokonanego jest błędne, ponieważ oba czasy przeszłe, tzn. Imperfekt i Perfekt są obojętne w stosunku do pojęcia dokonania i niedokonania czynności.

Perfekt z haben, Perfekt z seinOstatni wpis dotyczący czasu przeszłego Perfekt pochodzi z 18. sierpnia 2010 roku…minęło już trochę czasu, więc tak sobie pomyślałem, że warto jest ten temat rozwinąć. Poza tym obiecałem to komuś i wypadałoby dotrzymać słowa ;) Nie będę już rozwijał tematu tworzenia imiesłowów Partizip II czy budowy zdań w tym czasie, skupię się natomiast na regułach użycia czasowników posiłkowych habensein. Jeżeli macie z tym problem, odmianę czasowników posiłkowych też znajdziecie na blogu (wpis jest jeszcze starszy, pochodzi z końca lipca zeszłego roku).

Kiedy tworzymy czas przeszły Perfekt z czasownikiem posiłkowym haben?

Czasownika posiłkowego haben wymaga większość czasowników w języku niemieckim, a są to:

  • czasowniki z dopełnieniem w bierniku (tzw. czasowniki przechodnie), np.: essen – jeść, schreiben – pisać, haben – mieć, sehen – widzieć, hören – słyszeć, słuchać, verstehen – rozumieć itd.
  • czasowniki modalne
  • czasowniki zwrotne
  • wiele czasowników nieprzechodnich, które wyrażają trwanie czynności lub stanu, np.: sitzen – siedzieć, stehen – stać, helfen – pomagać itd.
  • czasowniki nieosobowe, np.: es regnet – pada deszcz, es schneit – pada śnieg, es gibt – jest, są itd. (z wyjątkiem: es passiert – zdarza się, es gelingt – udaje się; por. Was ist passiert? – Co się stało?)