Kategoria

Gramatyka niemiecka

Kategoria

W języku niemieckim występuje dosyć liczna grupa czasowników zwrotnych (np. sich waschen – myć się, sich treffen – spotykać się itd.). W języku polskim sytuacja wygląda podobnie, jednak nie wtedy, jeżeli chodzi o odmianę tych czasowników. Niemieckie czasowniki zwrotne odmieniają się trochę inaczej. Po pierwsze musimy odmienić przez osoby sam czasownik, po drugie odmianie podlega także sam zaimek zwrotny sich i jest on różny

Matura z niemieckiegoDzisiaj dogrzebałem się w Internecie do tegorocznej matury próbnej z języka niemieckiego na poziomie podstawowym i rozszerzonym. Daje ona zarys tego, co czeka niektórych w maju 2011 roku. Chciałbym się tymi materiałami podzielić. Jeżeli robiliście już te testy, zapraszam do podzielenia się wrażeniami i opinią na ich temat. Jeżeli natomiast jest to dla Was coś nowego, spróbujcie rozwiązać zadania, sprawdźcie odpowiedzi i dajcie znać jak Wam poszło :)

Do dyspozycji mamy następujące arkusze maturalne wraz z odpowiedziami i transkrypcją nagrań:

  • Matura próbna 2011 niemiecki – arkusz poziom podstawowy
  • Matura próbna 2011 niemiecki – arkusz odpowiedzi poziom podstawowy
  • Matura próbna 2011 niemiecki – transkrypcja poziom podstawowy
  • Matura próbna 2011 niemiecki – arkusz poziom rozszerzony 1
  • Matura próbna 2011 niemiecki – arkusz poziom rozszerzony 2
  • Matura próbna 2011 niemiecki – arkusz odpowiedzi poziom rozszerzony
  • Matura próbna 2011 niemiecki – transkrypcja poziom rozszerzony

W języku niemieckim występują 3 rodzaje zdań pytających. Są to: zdania pytające wymagające rozstrzygnięcia, na które odpowiadamy Ja Nein lub Doch; zdania te są odpowiednikiem polskich pytań, zaczynających się na „Czy…”, w języku niemieckim natomiast zaczynają się od czasownika (orzeczenia), po którym stoi podmiot zdania; zdania pytające z zaimkiem pytającym (W-Fragen lub Ergänzungsfragen); zdania pytające, które zaczynają się od zaimka pytającego łączącego się z odpowiednim przyimkiem (np.: mit wem? – z kim?, ohne wen? – bez kogo? itd.). Dzisiaj skupimy się na drugim z wymienionych wyżej rodzajów zdań pytających, a…

Gramatyka niemiecka - poradnikNieraz zastanawialiście się zapewne, w jaki sposób można usprawnić proces uczenia się gramatyki języka niemieckiego. Sam się nad tym kiedyś zastanawiałem, ale jakoś nikt nie podsunął mi żadnych wskazówek, niestety. Wielu osobom to właśnie gramatyka sprawia największy problem, niektórzy uważają wręcz, że język niemiecki można opanować nie zwracając zupełnie uwagi na zagadnienia gramatyczne. Ale czy to słuszne podejście? Uważam, że nie. Uważam, że gramatyka jest bardzo ważnym elementem każdego języka, nie tylko niemieckiego. To ona tworzy podstawy, dzięki niej wiemy, jak budować poprawne zdania, jak odmieniać czasowniki, jakie końcówki otrzymują przymiotniki w różnych przypadkach. Przykłady można mnożyć w nieskończoność, może więc warto sobie jakoś usprawnić przyswajanie „suchej wiedzy” w postaci właśnie gramatyki? Mam nadzieję, że podane przeze mnie wskazówki i porady pomogą Wam w tym wszystkim :)

Na początku warto jest sobie postawić kilka pytań i postarać się na nie szczerze odpowiedzieć:

  • Czy dane zagadnienie gramatyczne jest naprawdę tak ważne?
  • Czy muszę opanować ten dział? Przyda mi się w pracy, życiu, szkole?
  • Czy takie coś pojawia się często w języku? Czy mogę bez tego żyć?
  • Czy potrafię posługiwać się językiem niemieckim, dysponując jedynie słownictwem?

Powyższe pytania raczej nie zawsze znajdą odzwierciedlenie w toku nauczania szkolnego, gdyż to w szkole często wymagają od nas rzeczy, które później nijak się mają do rzeczywistości i tak naprawdę nie są nam potrzebne. Chciałbym więc podać kilka przydatnych wskazówek, które znajdą szersze grono odbiorców :) Poprzez te wskazówki chciałbym dotrzeć do osób, które otwierają jakąś niemiecką gramatykę i nie wiedzą, od czego zacząć.

Czas przeszły Perfekt jest czasem przeszłym złożonym. Składa się on z odmienionego czasownika posiłkowego sein lub haben (patrz: odmiana czasowników posiłkowych) oraz z nieodmiennego imiesłowu czasu przeszłego Partizip II (zwanego także Partizip Perfekt; formy imiesłowów od czasowników mocnych i nieregularnych znajdziesz w tabeli czasowników). Czasownik posiłkowy stawiamy na drugim logicznym miejscu w zdaniu, imiesłów stoi natomiast na końcu zdania. Te dwa czasowniki tworzą orzeczenie zdania. Budowę tego czasu świetnie może przedstawić poniższe równanie:

Perfekt = haben/sein + Partizip II

Podkreślę jeszcze raz, że imiesłów czasu przeszłego zawsze stoi na końcu zdania, natomiast czasownik posiłkowy na drugim logicznym miejscu (w szyku prostym i przestawnym), np.:

  • Gestern habe ich zu viel gegessen. – Wczoraj za dużo zjadłem.
  • Ich bin vor einem Monat nach Berlin gefahren. – Przed miesiącem pojechałem do Berlina.

Warto zwrócić tutaj uwagę na fakt, że czas przeszły Perfekt nie mówi nam jednoznacznie czy dana czynność jest dokonana czy nie. Zdanie: Ich bin gefahren. może znaczyć zarówno Jechałem., jak i Pojechałem. Należy więc zwracać uwagę m. in. na kontekst wypowiedzi.

Teraz chciałbym krótko wyjaśnić sposób tworzenia imiesłowów Partizip II od czasowników regularnych (to te, których nie znajdziecie we wspomnianej wcześniej tabeli). Sprawa nie jest skomplikowana, wystarczy do tematu czasownika (to ta jego część, która zostaje po odjęciu końcówki -en) dodać przedrostek ge- oraz przyrostek -t/-et, np. fragen – gefragt, machen – gemacht, bilden – gebildet, antworten – geantwortet.

Alles klar. GrammatikOstatnio zacząłem się zastanawiać, w jaki sposób przyswajacie sobie niemiecką gramatykę, z jakich materiałów korzystacie, po jakie książki sięgacie… Nie ma co ukrywać – gramatyka języka niemieckiego jest jego nieodzownym elementem i bez niej trudno jest się tym językiem posługiwać. No bo jak tu budować poprawne zdania, nie znając ich szyku? Jak tu określić położenie jakiejś rzeczy, nie znając sposobu użycia przyimków z celownikiem i biernikiem? Ja sam nie do końca wierzę w skuteczność nauki przykładowo JEDYNIE metodą bezpośrednią, uważam, że należy łączyć ze sobą różne metody nauki/nauczania, także te tradycyjne i przez niektórych uważane za przestarzałe czy mało skuteczne. Ale wracając do gramatyki – chciałbym zwrócić Waszą uwagę na książkę, której używam od czasu, kiedy pokazała się na rynku wydawniczym, chodzi mianowicie o Alles klar. Grammatik z Wydawnictw Szkolnych i Pedagogicznych. Kiedyś sam doskonaliłem swoje umiejętności na jej podstawie, dzisiaj chętnie korzystam z niej jako nauczyciel.

Dlaczego jej używam?

Po pierwsze: podręcznik jest zbudowany bardzo przejrzyście, poruszanie się po nim nie stwarza żadnego problemu, dodatkowo każdy dział zamyka się na dwóch stronach, z czego jedna to teoria a druga to prościutkie ćwiczenia gramatyczne.

Po drugie: ćwiczenia i wyjaśnienie reguł gramatycznych są zredagowane bez użycia jakichś trudnych czy nowych słówek, można się więc skupić tylko i wyłącznie na nauce gramatyki i rozwiazywaniu ćwiczeń, nie trzeba co chwila sięgać po słownik, aby coś sprawdzić.

Po trzecie: do podręcznika dołączony jest CD-ROM z ćwiczeniami interaktywnymi, które są dodatkowym sposobem na przećwiczenie opanowanego materiału gramatycznego. Na płycie znajdziecie mnóstwo zadań (około 2000!), testy gramatyczne na różnych poziomach zaawansowania, a także testy do każdego zagadnienia gramatycznego.

Czasowniki posiłkowe w języku niemieckimW języku niemieckim występują trzy czasowniki posiłkowe. Są to: haben (mieć), sein (być) oraz werden (stać się, zostać). Pierwsze dwa używane są podczas tworzenia form czasów przeszłych złożonych Perfekt Plusquamperfekt (w tym przypadku czasownik posiłkowy występuje w czasie Imperfekt, „dopełnieniem” jest imiesłów czasu przeszłego Partizip II), a także w trybie przypuszczającym (Konjunktiv). Czasownik posiłkowy werden jest natomiast stosowany przy tworzeniu form strony biernej (Passiv) oraz czasów przyszłych (Futur I, Futur II). Pojawia się także w trybie warunkowym (Konditionalis).

ModalverbenCo to są czasowniki modalne?

Czasowniki modalne (łac. modus – sposób) określają stosunek osoby mówiącej do treści jej wypowiedzi. Czasownik modalny w formie osobowej oraz drugi czasownik w bezokoliczniku (czasownik główny zdania) tworzą razem orzeczenie (w zdaniach poniżej zaznaczone kolorem czerwonym). Czasownik modalny stoi w zdaniu oznajmującym zawsze na drugim miejscu, natomiast czasownik główny na końcu zdania w bezokoliczniku, np.:

Ich muss meine Hausaufgaben machen. – Muszę odrobić moją pracę domową.

Peter kann sehr gut schwimmen. – Piotr potrafi bardzo dobrze pływać.

W języku niemieckim mamy sześć czasowników modalnych:

  • dürfen – mieć pozwolenie,
  • können – móc, umieć, potrafić,
  • mögen – lubić (może też wyrażać życzenie, pragnienie),
  • müssen – musieć,
  • sollen – mieć powinność,
  • wollen – chcieć.

Jak odmieniają się czasowniki modalne w języku niemieckim?