Kategoria

Gramatyka niemiecka

Kategoria

Trafiłem w tym tygodniu na bardzo ciekawą i naprawdę porządnie opracowaną stronę, na której w całkiem przyjemny sposób możecie uczyć się niemieckiej gramatyki. Strona ta to grimm grammar, przygotowano ją na jednym z uniwersytetów w Teksasie, dlatego też niech nie zdziwi Was fakt, że język niemiecki miesza się tam z angielskim. Na angielski tłumaczone są wszystkie słówka i zdania, więc do bezproblemowej nawigacji potrzebna będzie też znajomość tego drugiego języka. Zastanawiacie się pewnie,

Odmiana czasowników nieregularnych w języku niemieckimTemat dzisiejszego wpisu to jednocześnie temat z mojego zeszytu do niemieckiego z dnia 02.02.1996 roku (Lektion 15). Jak to czasami z moim zeszytem bywa, notatki nie są zbytnio wyczerpujące i należy je uzupełniać. Tym razem postanowiłem jednak zredagować temat od początku, a nie poprawiać to, co miałem już zapisane. Czasowniki nieregularne w języku niemieckim to dosyć ważny temat, gdyż mamy z nim do czynienia już na początkowym etapie nauki. Warto jest więc przyjrzeć się mu trochę dokładniej.

W języku niemieckim istnieją 3 typy odmiany czasowników nieregularnych w czasie teraźniejszym. W typach tych mamy do czynienia ze zmianą samogłoski w temacie czasownika (temat to część czasownika, która zostaje po odrzuceniu końcówki -en, np. les-en, nehm-en, geb-en) w 2. (du) i 3. (er, sie, es) osobie liczby pojedynczej. Pamiętajcie, że zmiany zachodzą TYLKO w tych osobach, pierwsza osoba (ich) oraz cała liczba mnoga (wir, ihr, sie, Sie) odmieniają się regularnie (porównajcie z odmianą czasowników regularnych).

Nieraz stajemy przed koniecznością sprawdzenia swojej znajomości języka niemieckiego, a nieraz po prostu najdzie nas ochota na rozwiązanie jakiegoś testu, który przynajmniej w pewnym stopniu pomoże nam w określeniu naszego poziomu zaawansowania. Czasami takie testy robią nauczyciele w szkołach, aby pomóc sobie i uczniom w wyborze podręcznika, testy przeprowadzane są także w szkołach językowych, aby pomóc w zebraniu grupy osób na podobnym poziomie zaawansowania. Testy te są szybkim i łatwym sposobem na sprawdzenie wiedzy, jednak należy pamiętać, że nie powiedzą nam one, na jakim poziomie biegłości językowej (wg Europejskiego portfolio językowego: od A1 do C2) jest nasz język niemiecki. Dlaczego? Przyczyna jest prosta: aby prawidłowo i dokładnie ustalić poziom zaawansowania językowego, należy sprawdzić znajomość wszystkich sprawności (mówienie, pisanie, czytanie, słuchanie). Ciężko jest to jednak osiągnąć tylko z pomocą testu wyboru, prawda? Niby testy zawierają elementy nie tylko gramatyczne czy z zakresu słownictwa, bo nieraz trzeba też wybrać z listy odpowiednią reakcję językową w różnych sytuacjach, także po przeczytaniu krótkiego tekstu, ale nadal udzielenie odpowiedzi będzie jedynie zaznaczeniem właściwej opcji, nikt nie sprawdzi chociażby poprawności naszej wymowy czy intonacji.

Już od dłuższego czasu zbierałem się do opisania na blogu problemu tworzenia strony biernej w języku niemieckim i w końcu postanowiłem ten plan zrealizować. Das Passiv, bo tak określa się stronę bierną po niemiecku, jest dosyć rozbudowanym tematem, którego lepiej nie omawiać w jednym wpisie, więc rozbiję to na kilka mniejszych artykułów, abyście mogli łatwiej to wszystko ogarnąć. Temat ten jest bardzo ważny, gdyż Niemcy znacznie częściej niż Polacy tworzą stronę bierną. Dzisiaj powiem krótko o podstawowych zagadnieniach i o tym, co jest w stronie biernej najważniejsze. Zaczynajmy więc.

100 najczęściej używanych czasowników w języku niemieckimCzasowniki tworzą bardzo ważny element nauki języka niemieckiego, bez nich nie możemy przecież stworzyć poprawnego zdania. Ich znajomość, umiejętność odmiany przez osoby i tworzenia różnych czasów (np. czasu Perfekt) to podstawowe sprawy, którym każdy początkujący powinien poświęcić dużo uwagi. Nie słuchajcie ludzi, którzy mówią, że końcówki odmiany czasownika nie są ważne, bo są! Nie chodzi przecież o to, żeby mówić czy pisać „Kali jeść, kali pić”. Liczy się też poprawność językowa, i to nie tylko w odniesieniu do czasowników.

Jeżeli uda Wam się opanować podane niżej 100 najważniejszych czasowników albo jeżeli już je znacie, to możecie być z siebie dumni :) ta setka tworzy bardzo silną podstawę, ale słówek należy uczyć się nie tylko w formie podstawowej. Idealnie byłoby opanować następujące umiejętności:

  • regularna i nieregularna (np. er nimmt) odmiana czasownika przez osoby i użycie w zdaniu,
  • użycie czasownika w czasach przeszłych (przede wszystkim PerfektImperfekt),
  • znajomość przyimków, które z danym czasownikiem występują (np. sprechen über),
  • znajomość przypadków, z którymi się dany czasownik łączy.

Wstęp mamy za sobą, przejdźmy do listy 100 najważniejszych czasowników niemieckich:

Lektion 13 - der 26. Januar 1996 - liczebniki porządkoweDie Sommerferien sind vorbei, czas więc wrócić do serii Mój zeszyt do niemieckiego. Niewtajemniczonym polecam lekturę pierwszej lekcji, gdzie tłumaczę zamysł tego działu bloga. Stałych czytelników witam ponownie i już mówię, czym się dzisiaj zajmiemy. Dzisiejsza lekcja poświęcona będzie liczebnikom porządkowym w języku niemieckim (Ordinalzahlen), poprzednio (Lektion 12) omawialiśmy natomiast liczebniki główne. Liczebniki porządkowe będą nam potrzebne nie tylko przy podawaniu dat, ale też w wielu sytuacjach dnia codziennego. Kiedyś znalazłem w jednym z podręczników zdanie, które w ciekawy sposób podaje trzy pierwsze liczebniki porządkowe. Oto ono:

Mein zweiter Sohn ist schon zum dritten Mal in der ersten Klasse sitzen geblieben.

Po polsku:

Mój drugi syn już po raz trzeci „siedzi” w pierwszej klasie.

Wracając do notatek z mojego pierwszego zeszytu do niemieckiego widzę, że nie ma ich zbyt wiele. Jest to po prostu lista liczebników porządkowych od 1 do 20 i tyle. Pomyślałem więc, że należałoby tę listę wzbogacić o krótki wstęp teoretyczny.

Jedna z czytelniczek zapytała w komentarzu o użycie spójników „weil” oraz „denn”. Postanowiłem trochę ten temat rozwinąć. Spójniki weildenn oznaczają w języku niemieckim ponieważ, ale tylko weil wprowadza zdanie poboczne, denn wprowadza natomiast zdanie współrzędnie złożone. Jest sprawą zupełnie dowolną, którego tych spójników użyjemy, są to w końcu synonimy, ale należy pamiętać o pewnych różnicach w szyku zdania. Raz będziemy mieli mianowicie szyk zdania pobocznego (tzw. szyk końcowy), raz należy natomiast zastosować zwykły szyk prosty. Różnice te przedstawię zaraz za pomocą prostych przykładów.

Po „weil” mamy szyk końcowy zdania (po spójniku stoi podmiot, czasownik w formie osobowej stoi NA KOŃCU zdania), np.:

Ich bleibe heute zu Hause, weil ich krank bin.
(Zostaję dzisiaj w domu, ponieważ jestem chory/a.)

Sie hat die Prüfung nicht bestanden, weil sie zu wenig gelernt hat.
(Ona nie zdała egzaminu, ponieważ uczyła się za mało.)

Po „denn” występuje ZAWSZE szyk prosty (spójnik + podmiot + orzeczenie + reszta zdania), np.:

Ich bleibe heute zu Hause, denn ich bin krank.
(Zostaję dzisiaj w domu, ponieważ jestem chory/a.)

Sie hat die Prüfung nicht bestanden, denn sie hat zu wenig gelernt.
(Ona nie zdała egzaminu, ponieważ uczyła się za mało.)

Lektion 12 - der 12. Januar 1996Notatki z tej lekcji wyglądają co najmniej dziwnie, gdyż ograniczają się jedynie do listy kilkunastu zdań zapisanych po niemiecku. Domyślam się, że robiliśmy wtedy jakieś powtórzenie albo po prostu tłumaczyliśmy zdania na lekcji, natomiast część teoretyczną stanowił podręcznik, do którego już niestety nie mam dostępu. Postaram się w takim razie wytłumaczyć wszystko w inny sposób. Wiem o czym była wtedy mowa, bo mam zapisany temat lekcji, a brzmi on Die Zahlen. Będziemy się więc zajmowali liczebnikami w języku niemieckim. Sposób tworzenia liczebników już wyjaśniałem na blogu, więc zapraszam najpierw do lektury wpisów (linki znajdziecie trochę niżej), później do tłumaczenia kilku prostych zdań.

Lektion 12

Liczebniki główne odpowiadają na dwa pytania: wie viel? (w pytaniach o ilość) oraz wie viele? (w pytaniach o liczbę, przy rzeczownikach policzalnych). Pisze się je małą literą, oprócz die Milliondie Milliarde. Więcej informacji znajdziecie we wpisie: Liczebniki główne w języku niemieckim – die Kardinalzahlen. Polecam też listę niemieckich liczebników od 0 do 100. To drugie rozwiązanie jest dla osób, które niechętnie podchodzą do reguł tworzenia liczebników.